TeX/LaTeX: Wskazówki i podpowiedzi


LaTeX

Cytowanie według schematu autor-rok z użyciem Bibtexa i pakietu natbib

W wielu dziedzinach nauk obowiązującym zwyczajem jest oznaczanie przywołań przy pomocy umieszczonego w nawiasach okrągłych lub kwadratowych nazwiska autora/autorów oraz roku wydania, np. (Knuth 1985). Aby przestawić LaTeXa na taki sposób tworzenia przywołań bibliograficznych należy:

\usepackage{natbib}
\usepackage[breaklinks]{hyperref}
\bibliographystyle{papalike} %% spolonizywany style apalika.bst
\begin{document}  %% albo standardowy \bibliographystyle{plainnat} 

Bez breaklinks LaTeX nie złamie wiersza w obrębie przywołania, co w przypadku dużej ich liczby będzie skutkować dużą liczbą sterczących na prawym marginesie fragmentów nieprzeniesionego prawidłowo tekstu.

Polecenie \bibliographystyle{papalike} określa styl bibliograficzny. Tu jest problem, bo większość stylów nie jest spolonizowana. Wyżej podany papalike, to ,,na szybko'' spolszczony plik apalike (Dostępny tutaj). Teraz należy uruchomić poniższy wiersz (dla pewności dwa razy:-):

pdflatex plik.tex && bibtex plik 

Nb.: jeżeli publikacja nie ma daty wydania, np. strona WWW bez daty publikacji, to zgodnie z zaleceniami APA: The initials n.d. should be listed if there is no date. Po polsku zamiast n.d. wstawiam bdw (brak daty wydania), np. (Ajzen, bdw).

Obracanie tabel i rysunków

Czasami rysunki i tabele, których szerokość przekracza szerokość szpalty trzeba obrócić aby się zmieściły. W tym celu można skorzystać z pakietu rotating. Do obracania dowolnego fragmentu tekstu, pudełka, tabeli itp. należy używać środowiska rotate:

\begin{rotate}{kąt} ... \end{rotate}

Do obrócenia obiektu o kąt 90o należy wykorzystać środowisko sideways:

\begin{sideways} ... \end{sideways}

Do obrócenia tabeli łącznie z podpisem pod tabelą należy wykorzystać środowisko sidewaystable [Uwaga: tabela jest umieszczana na osobnej stronie]:

\begin{sidewaystable} ... \end{sidewaystable}

Do obrócenia rysunku łącznie z podpisem pod rysunkiem należy wykorzystać środowisko sidewaysfigure [Uwaga: rysunek jest umieszczana na osobnej stronie]:

\begin{sidewayfigure} ... \end{sidewaysfigure}

Tytuły tabel nad tabelami

Standardowo LaTeX nie rozróżnia tytułów tabel i rysunków. Tytuł umieszcza się pod tabelą/rysunkiem i w tym miejscu pojawia się ona na wydruku, tymczasem zwyczajowo tytuły tabel powinny być umieszczane nad tabelami a podpisy pod rysunkami. Aby tak było, należy umieszczać polecenie \caption w odpowiednim miejscu wewnątrz środowisk table/figure (tj. polecenie \caption powinno być wstawione przed \begin{tabular}) oraz należy dodać następujący wiersz w preambule dokumentu:

\usepackage[tableposition=top]{caption}

Dołączany pakiet caption znajduje się w każdej nowej dystrybucji LaTeXa.

Paginy górne i/lub dolne

Jeżeli komuś nie odpowiada efekt osiągnięty za pomocą standardowego polecenia pagestyle, to powinien wykorzystać pakiet fancyhdr. Przykładowo:

\usepackage{fancyhdr}
\pagestyle{fancy}
\fancyhf{}
% numery stron: lewa do lewego (marginesu), prawa do prawego 
\fancyhead[LE,RO]{\textbf{\thepage}} 
% prawa pagina: zawartość \rightmark do lewego, wewnętrznego (marginesu) 
\fancyhead[LO]{\small\sffamily \nouppercase{\rightmark}}
% lewa pagina: zawartość \leftmark do prawego, wewnętrznego (marginesu) 
\fancyhead[RE]{\small\sffamily \nouppercase{\leftmark}}
% kreski oddzielające paginy (górną i dolną):
\renewcommand{\headrulewidth}{0.4pt}
\renewcommand{\footrulewidth}{0.0pt}

Definiuje żywą paginę górną zawierającą numer strony oraz tytuł rozdziału (lewa strona) lub tytuł punktu (prawa strona). Pagina jest złożona krojem bezszeryfowym, mniejszym stopniem pisma. Pod tekstem umieszczona jest kreska o szerokości 0,4pt. Inny przykład:

\usepackage{fancyhdr}
\pagestyle{fancy}
\fancyhf{}
% numery stron w paginie dolnej: lewa do lewego (marginesu), prawa do prawego
\fancyfoot[LE,RO]{\textbf{\thepage}}
% prawa pagina: zawartość \rightmark do prawego, zewnętrznego (marginesu) 
\fancyhead[RO]{\small\sffamily \nouppercase{\rightmark}}
% lewa pagina: zawartość \leftmark do lewego, zewnętrznego (marginesu) 
\fancyhead[LE]{\small\sffamily \nouppercase{\leftmark}}
\renewcommand{\headrulewidth}{0.4pt}
\renewcommand{\footrulewidth}{0.0pt}

Definiuje żywą paginę górną zawierającą tytuł rozdziału (lewa strona) lub tytuł punktu (prawa strona). Pagina jest złożona krojem bezszeryfowym, mniejszym stopniem pisma. Pod tekstem umieszczona jest kreska o szerokości 0,4pt. Numery stron są umieszczone w paginie dolnej.

Więcej informacji i przykładów można znaleźć w dokumentacji pakietu.

Rozwiązania do zadań

Problem typu zadanie + rozwiązanie. Rozwiązanie powinno być złożone w innym miejscu (na końcu książki/rozdziału) niż treść zadania. Wypróbowałem do tego pakiet answers i działa:

\usepackage{answers}
\Newassociation{sol}{Solution}{ans}
\Opensolutionfile{ans} %% można otworzyć wiele plików
\renewcommand{\solutionextension}{ans}
\renewcommand{\Solutionlabel}[1]{#1.} % wstawi kropkę po numerze
 %%ew. można (nawet) wytłuścić:
 %%\renewcommand{\Solutionlabel}[1]{\textbf{#1.}}

Lepszy skład tekstu

Następujące deklaracje zmieniają standardowe ustawienia LaTeXa dotyczące składu i łamania tekstu. Moim zdaniem zmieniony w ten sposób LaTeX jest lepiej dopasowany do składu w języku polskim.

\widowpenalty=10000 % ostatni wiersz akapitu nie zostanie przeniesiony na następną stronę 
%\clubpenalty=10000 % pierwszy wiersz akapitu nie będzie kończył strony (nie używam tego ustawienia)
\tolerance = 500 \pretolerance = 900 %% skład z większą `tolerancją' (można te wartości zwiększyć bardziej)
\hbadness= 1450 %% zmniejsza liczę wyświetlanych ostrzeżeń (można zwiększyć, ale bez przesady)
\hfuzz = 1.5pt %% tekst może sterczeć ma marginesie na 1,5pt (ok. 0,5mm)

plain TeX

Wstawianie rysunków w pdfTeXu

Używając pdftexa do wstawiania rysunków możemy użyć makra includepic (zaadaptowane z tej strony). Wymiar \pdfpicturewd określa przeskalowanie (szerokość rysunku):

\newdimen \pdfpicturewd \newdimen \pdfpicturedefaultwd
\pdfpicturewd=.9\hsize \pdfpicturedefaultwd \pdfpicturewd
\def\includepic#1{\pdfximage width\pdfpicturewd {#1}\pdfrefximage
  \pdflastximage \pdfpicturewd\pdfpicturedefaultwd }

PowrótPowrót